Santrifüj cihazları, farklı yoğunluktaki parçalardan oluşan karışımları ayırmak için kullanılan bir cihazdır. Tıp alanında, santrifüjler çoğunlukla laboratuvarlarda analiz için numune hazırlamak için kullanılır. Örneğin, plazmayı kandan ayırmak için bir santrifüj kullanılır. Hazırlanacak numunelerin yerleştirildiği rotor ile donatılmıştır.

Piyasada farklı tipte santrifüjler bulunmaktadır. Her tür bir veya daha fazla özel uygulamaya bağlıdır. Bu nedenle, bir santrifüj seçerken bunu dikkate almak çok önemlidir.

Farklı santrifüj türleri nelerdir?

Şunları ayırt edebiliriz:

  • “Standart” santrifüjler: çoğu model çok yönlüdür ve idrar tahlili, dışkı analizi vb. için kullanılabilir. 5.000 ile 15.000 rpm arasında dönme hızlarına sahiptirler.
  • Mikrosantrifüjler: Bunlar genellikle örneğin kılcal tüpler gibi küçük numune hacimleri için kullanılır. Esas olarak kan çalışması için kullanılırlar. Dönme hızları 10.000 rpm'den fazladır. Bu santrifüjler kompakt bir tasarıma sahiptir.
  • Ultrasantrifüjler: Bunlar çok yüksek hızlı santrifüjlerdir. Genellikle özel laboratuvarlarda veya araştırma bağlamında gelişmiş analizler için kullanılırlar. Dönme hızları 50.000 ila 100.000 rpm arasındadır.
  • Manuel santrifüjler

Bir santrifüjün hangi farklı işlevleri vardır?

Santrifüj tipine ve kullanım amacına bağlı olarak aşağıdaki fonksiyonlara sahip olabilir:

  • Hemology olarak: Hematokrit santrifüjler ve kan bankaları için santrifüjler. Bu kompakt santrifüj cihazları, kanın eritrosit hacim fraksiyonunu etkili bir şekilde belirler. Genellikle aynı anda 24 kılcal damarı barındırabilirler ve maksimum dönüş hızları genellikle 12.000 rpm'dir.
  • Moleküler biyolojide: örneğin DNA ekstraksiyonu için santrifüj almayı düşünebilirsiniz. Bu durumda, üzerinde çalıştığınız numunelerin türüne bağlı olarak, soğutmalı bir santrifüj gerekebilir. Soğutmalı santrifüjler, sabit bir sıcaklıkta tutulması gereken numuneleri işlemek için kullanılır. Bu nedenle, aynı sıcaklığı korurken maksimum hızlarda çalışmaları önemlidir. Çoğu durumda, bu santrifüjlerin sunduğu sıcaklık aralığı -20 ile -40 santigrat derece arasındadır, bu da onları örneğin DNA veya RNA analizi için ideal kılar.
  • Bakteriyolojide: örneğin farklı kaynaklardan gelen sıvıların sitolojisi için santrifüjler kullanılır.
  • Parazitolojide: parazit konsantrasyon testleri yapmak için santrifüjler kullanılır.
  • Toksikoloji, farmakoloji vb.

Uygun rotor nasıl seçilir?

Birkaç tip rotor mevcuttur. En yaygın olanları:

  • Sabit Açı: Bu rotorlar, modele bağlı olarak, içine kazılmış ve yataya 15 ila 35 derecelik bir açıyla eğimli metal bloklardan yapılmıştır. Santrifüj edilecek tüpler bu kuyularda biriktirilir. Genel olarak, bu rotorlar nispeten kompakttır ve nispeten kısa yarıçapları nedeniyle onları hızlı bir şekilde döndürmek daha kolaydır. Parçacıklar, esas olarak tüpün duvarı boyunca ve tüpün dibine doğru çökelme eğilimindedir. Çoğu orta ve yüksek hızlı santrifüj cihazları bu tip rotor kullanır.
  • Salıncak rotorları: Strok sırasında tüpün açılarını değiştirmesine izin verirler. Kovalar durduğunda dikey, çalışırken yataydır. Parçacıklar bu nedenle, boru duvarlarına hiç çarpmadan doğrudan borunun dibinde çökebilir. Bu tip rotorun ana dezavantajı, yatay konumdaki kovaların rotor yarıçapının ötesine uzanması nedeniyle çok yüksek dönüş hızlarına ulaşamamasıdır. Düşük hacimli araştırma uygulamaları için sıklıkla kullanılırlar.

Uygun rotoru seçmek için aşağıdaki noktaları dikkate almak önemlidir:

  • Kapasite: rotorun tutabileceği örnek miktarı
  • Hız: Seçtiğiniz rotor tipine göre değişir. Sabit açılı rotorlarla, dışa açılan rotorlara göre çok daha yüksek hızlar elde edilebilir.
  • Santrifüj edilecek numunenin türü

Farklı uygulamalar için farklı rotorlarla çalışacak bir model seçmek önemlidir. Bu nedenle rotorun kolayca değiştirilebilmesini sağlamak önemlidir. Bazı modellerde otomatik rotor tanımlama sistemi bulunur.

En iyi santrifüj cihazları konfigürasyonu nasıl seçilir?

Genel olarak laboratuvarda ve özel olarak tezgahta mevcut olan alan, santrifüj konfigürasyonunu seçerken göz önünde bulundurulması gereken en önemli unsur olacaktır.

Böylece şunları ayırt edebiliriz:

  • Tezgah üstü (kompakt veya değil): Bu santrifüjler küçüktür ve laboratuvar tezgahına kurulabilir. Sağlam, dayanıklı ve nispeten yüksek kapasiteli, 5.000/6.000 rpm'de çalışabilirler. Klinik biyoloji laboratuvarlarında genellikle bu tip santrifüj bulunur. Bazı modeller soğutulabilir ve böylece belirli pıhtılaşma faktörleri gibi kırılgan maddelerin santrifüjlenmesine izin verir.
  • Daha büyük santrifüjler genellikle yerde durur: laboratuvar organizasyonu ve tezgah alanını optimize etmek istiyorsa, yerde duran bir santrifüj akıllıca bir seçimdir. Bu santrifüjler, büyük hacimlerin veya önemli sayıda tüpün işlenmesine izin verir. Dönme hızları yüksektir, genellikle 30.000 rpm civarındadır ve genellikle soğutulurlar. Dezavantajı, kurulum sırasında oldukça ağır olmalarıdır.

Soğutmalı veya havalandırmalı santrifüjlerin geleneksel muadillerine göre daha fazla alan gerektirdiği unutulmamalıdır.

Santrifüjler için hangi seçenekler mevcuttur?

Hem ergonomi hem de kullanıcı ve numunelerin güvenliği açısından birçok önemli özelliği bulunmaktadır. Santrifüjler için aşağıdaki seçenekler mevcuttur:

  • Soğutmalı, soğutmasız, ısıtma
  • Santrifüj kapağı kilitleme
  • Pil
  • Düşük gürültülü modeller veya ses geçirmez kutuya sahip modeller
  • Santrifüj cihazları için süre ayarlamak adına zamanlayıcılı veya zamanlayıcısız modeller
  • Dönme hızını ölçmek için takometre
  • Dijital gösterge
  • Dönme hızını ayarlama imkanı (hızlanma ve frenleme)
  • Kendinden dengeli rotor
  • Otoklavlanabilir aksesuarlar